مدیریت کیفیت در تصویربرداری پزشکی

مدیریت کیفیت در تصویربرداری پزشکی

 

تعریف پارامترها:

 


 

ممکن است برای شما هم پیش آمده باشد که مفاهیمی مثل کنترل کیفی (QC)، ضمانت کیفی(QA) و بهسازی کیفی مداوم (CQI) را با هم اشتباه کرده باشید و یا با شنیدن آن ها کمی گیج شده باشید. به شکل کوتاه، در رادیولوژی QC شامل تستها و آزمون های منظم و دوره ای تجهیزات پزشکی و تصویربرداری و ارزیابی کیفیت تصاویر برای اطمینان یافتن از اجرای صحیح آئین نامه ها و استانداردها می باشد.

در کنترل کیفی طیفی از اندازه گیری ها و آزمون ها بعمل می‌آید و داده هایی بدست می آید که مقبولیت کیفیت بر اساس آنها سنجیده می شود و هنگامی که یک داده خارج از محدوده قوانین QC باشد دال بر بروز یک پارامتر سلبی از کیفیت و مقبولیت است. هرگونه داده بدست آمده در محدوده تعریف شده QC نیز متقابلاً به صورت قابل قبول خواهد بود. کنترل کیفی به شکل معمول از برآیند نتایج آزمون هایی مانند پذیرش و نگهداشت بازدارنده تجهیزات تصویربرداری، ارزیابی شیلدینگ حول تجهیزات اشعه ایکس و اندازه گیری پارامترهای پروسس تصویر همچون دمای ظهور، PH داروها، سرعت، کنتراست، مه آلودگی ذاتی و ... می باشد.

ضمانت کیفی (QA) از مجموعه ای از ارزیابی های سیستماتیک داده ها برای اطمینان و تضمین نمودن مطلوبیت مراقبت های پزشکی حاصل می آید. QA شامل QC نیز می باشد. QA بر روی شاخص های خاصی معطوف می شود که باور داریم بر روی کیفیت خدمات موثرند. این شاخص ها عموماً با عوامل ساختاری، روندهای اجرایی و ارائه خدمات مرتبطند. شاخص هایی همچون نرخ تکرار، همبستگی پاتولوژیکی، اقتضائات سودمندی، قابلیت استفاده از فیلمهای قدیمی و تنظیم برنامه های زمانی از این جمله اند. بواسطه ضمانت کیفی (QA)، این امر ممکن می‌گردد تا بتوانیم در خصوص عملکرد اجرایی و بالینی آزمون های تصویربرداری تصمیم گیری کنیم. در واقع، از آنجا که برنامه های ممیزی مراقبت پزشکی بیمارستان ها تاکید فراوانی بر مفهوم ضمانت کیفی (QA) دارند، می توان منظور ابتدایی از QA را بالا بودن سطح مراقبت از بیمار بیان نمود.

بهسازی کیفی مداوم (CQI) غالباً بصورت یک مفهوم کل نگر مطرح است تا یک روش اجرایی برای بهبود کیفیت. CQI می‌کوشد تا دانسته های حرفه ای را با دانسته های بهبود بخش ترکیب نماید. در اصل، CQI فلسفه بهبود و بهسازی مداوم فرآیندها و آماده نمودن اقلام یا خدمات وابسته ای است که مشتریان با آن برخورد دارند و یا آن را انتظار می کشند.

در رادیولوژی، CQI ما را ملزم می کند تا هر فعالیت و روندی را در خدمات تصویربرداری و درمانی شناسایی کنیم و استانداردهای ( شاخص ها ) مورد سنجش را مورد پایش قرار داده و بطور مداوم بهبود بخشیم. امروزه مورد قبول همگان است که منابع سوگرفته در این راستا دارای عملکرد افزوده تری هستند که به صورت صرفه جویی در پول، افزایش کیفیت خدمات مراقبت پزشکی و ارتقاء رضایت نمود یافته است و در کوتاه ترین مقایسه باید گفت : ضمانت کیفی (QA) روشی انفعالی است که همواره از مشکلات عقب می ماند در حالی که CQI می کوشد تا بر مشکلات پیشی گیرد و راه عملکرد سیستم خدمات رسانی را بهبود بخشد.

  بهسازی کیفی مداوم : چگونه اتفاق می افتد؟

CQI یک پروسه و روند مستقیم و سر راست را دنبال می کند که به آن چرخه دِمینگ Deming یا شیوکارت Shewkart گفته می شود و کلیه روندهای آن به داده های گردآوری شده در طی مشاهدات و تحلیل های آماری وابسته است.

  • در خلال نخستین مرحله از این چرخه، دپارتمان کیفیت، یک سیستم اجرایی مشکل دار یا مشکل ساز را شناسایی می کند. برای مثال نوبت دهی بیماران، عملکرد تجهیزات، تفسیر تصاویر یا توزیع برگ ریپورت. دپارتمان کیفیت بلافاصله پس از تشخیص مشکل کار خود را آغاز می کند.
  • مرحله دوم از پروسه، شامل انجام مشاهدات، انجام آزمون های بنیادی و تعیین مسیر برای اجرای تغییرات جهت بهبود سیستم در حال مطالعه می باشد.
  • در مرحله سوم این چرخه، تیم یا دپارتمان کیفیت بر آثار تغییرات اعمال گردیده بر سیستم مشاهدات خود را انجام می دهد. این مرحله شامل پایش و ارزیابی بازخورد اعمال و استفاده مجدد از مراحل قبلی برای بازشناسی مشکل و ایجاد یا یافتن فرصت بهسازی در روند آغاز پروسه CQI است.
  • در مرحله آخر باید این نکته را بیاموزیم! کلیه چرخه به شکل متناوب تکرار شود تا با ایجاد تغییرات جزئی مطلوب، امکان بهبود مضاعف میسر گردد.

یکی دیگر از مهمترین کلید های موفقیت در برنامه CQI پروسه ای به نام " تفویض " می باشد. برنامه CQI مستلزم رهبری قدرتمندی می باشد. " تفویض " شامل انتقال امور و مسئولیت ها از مدیریت بخش رادیولوژی به سوپروایزر ارشد گروه کیفیت در خلال انجام برنامه می باشد.

      مدلهای مدیریت کیفیت

موسسات مراقبت های سلامت و بخش های رادیولوژی، سیستم ها و مدلهای متنوعی از CQI را بکار می بندد که شامل موارد زیر است:

         کمیته های مشترک ممیزی سازمان های بهداشت و درمانی          مدل شش سیگما ( 6 Sigma )          مدل EFQM یا مدل عالی کسب و کار تجاری اروپا در مدیریت کیفیت

       مدل سازمان جهانی استانداردسازی (ISO) سری 9000 که محیط سازمانی مناسبی را برای پیاده سازی سیستم CQI فراهم می آورد.

       شاخص های کلیدی اجرایی برای رادیولوژی آکادمیک :

عموماً کیفیت شامل 2 جزء مرتبط اما متمایز از یکدیگر می باشد. اول کیفیت برآمده یا فنی و دوم خدمات ارائه شده ای که مشتری دریافت کرده است. کیفیت فنی با پاسخ به این سوال که خدمات چگونه اجرا شدند سنجیده می شوند. تخصص و شایستگی مجریان و تجهیزات از اصلی ترین شاخص های تعیین کیفیت فنی است. در رادیولوژی، خدمات « خوب » از دیدگاه کیفیت فنی با صحت اطلاعات تشخیصی کسب شده در حداقل اکسپوژر و فاکتورهای مضر همراه با افزایش هزینه برای بخش و ریسک برای بیمار، کیفیت خدمات کاهش یافته است. همچنین واکنش های حساسیتی به مواد کنتراست نیز مورد توجه می باشد.

جزء دوم کیفیت، با خدمات ارائه شده ای که مشتری دریافت نموده سنجیده می شود. این جزء گاهی اوقات با مفاهیمی مثل کیفیت ارائه شده یا اختلاف کیفیت فنی با تجربه ذهنی مشتری از خدمات نیز بیان می گردد.

باید لحاظ نمود که در رادیولوژی، مشتری تنها بیمار نیست بلکه پزشکان ارجاع دهنده و همکاران دیگر بخش ها نیز شامل تعریف مشتری هستند و رضایت آنان در خصوص سازمان با تجربه ای که در برخورد با خدمات دارند تعیین می گردد.

بعلت آنکه مشتری اصلی یا بیمار فاقد دانش فنی در خصوص کیفیت می باشد معمولاً داوری کیفی وی بطور کلی بر مبنای تجربه ذهنی اش در خلال دریافت خدمات خواهد بود و بنابراین موقعیت ایجاب می‌کند تا سنجش و اطمینان یابی از هر 2 جزء کیفیت در بخش رادیولوژی صورت گیرد.

در توافقی که میان اعضای جامعه روسای بخش های آکادمیک رادیولوژی (SCARD) در آمریکا صورت پذیرفته است سه دسته از شاخص های اجرایی مدیریت کیفیت بکار برده شده است که امروز بصورت استانداردی مورد قبول درآمده است. این شاخص ها عبارتند از:

الف) رضایت بیمار

ب) دستیابی به موقع بیمار به آزمون و خدمات

ج ) زمان ریپورت

برای مشاهده شاخص های رایج در هر یک از 3 دسته بالا به جدول زیر مراجعه نمائید


 

شمارش تصادفی و نسبت فراوانی شاخص های کیفی ارائه شده توسط بخش های رادیولوژی

آکادمیک در ایالات متحده آمریکا ( 2007 )

/ 0 نظر / 27 بازدید