مدیریت خدمات بهداشتی درمانی-پزشکی هسته ای-ام آرآی-سی تی اسکن-رادیوگرافی
وب سایت در حوزه مدیریت بهداشتی درمانی و علوم پرتو پزشکی
مقالات و ضروریات
آرشیو موضوعی
نویسنده: مهران برجی - یکشنبه ۱٦ اسفند ۱۳۸۸

سونوگرافی ابزاری مفید در تصویربرداری از رحم ، تخمدان ها و فضای لگن زنان به حساب می آید. لوله های رحمی که وظیفه انتقال تخمک ها را از تخمدان ها به رحم برعهده دارند به جهت آنکه بسیار باریک هستند ،  در حالت عادی و طبیعی در سونوگرافی دیده نمی شوند.ازجمله بیماریهای قابل بررسی توسط سونوگرافی می توان به فیبروم و سایر توده های رحم ، کیست های طبیعی و غیرطبیعی تخمدانی که نیاز به پیگیری از طریق متخصص زنان و زایمان دارند ، تومورهای تخمدان ، عفونتهای لگن و بیماریهای سیستم ادراری اشاره نمود . اکثراً در این موارد سونوگرافی از روی شکم انجام می شود ولی در برخی از موارد که تشخیص آن برعهده متخصصین زنان یا پزشک معالج شما می باشد روش سونوگرافی داخل واژن مفیدتر و دقیق تر است .

به ادامه مطلب بروید......

 


گر چه سونوگرافی ارزش زیادی در تشخیص انواع سرطانهای رحم و تخمدان دارد اما تشخیص زودرس سرطانهای دستگاه تناسلی زنان خصوصاً سرطان دهانه رحم تنها با معاینه بالینی و انجام آزمایش سرطان دهانه رحم که نام دیگر آن پاپ اسمیر است امکان پذیر می باشد .

بانوی گرامی

برای شناخت زودرس سرطان دهانه رحم که ممکن است در هر خانمی اتفاق بیفتد به صورت مرتب جهت انجام پاپ اسمیر به متخصصین زنان مراجعه نمایید .

* سونوگرافی در مامایی

کاربردهای متعدد سونوگرافی در مامایی سبب تحول زیادی در مراقبت های بهداشتی از مادر و جنین و نیز مراقبت های دوران بارداری شده است . در ذیل به چند نمونه مهم از این موارد اشاره می شود .

۱-۲- تعیین محل IUD:

از جمله مهم ترین این موارد می توان به پیگیری محل IUD ( ابزاری که برای پیشگیری از حاملگی در رحم زنان سنین باروری قرار داده می شود ) اشاره نمود . فردیکه IUD برای وی گذاشته شده است ، همواره باید به ۲ نکته توجه داشته باشد :

IUD در اکثر افراد سبب افزایش خونریزی مخصوصاً در زمان عادت ماهیانه شده و درنتیجه فرد را مستعد کم خونی از نوع فقر آهن می نماید . لذا افرادی که از IUD استفاده می کنند باید به صورت دوره ای توسط کارشناسان مامایی یا متخصصین زنان مورد بررسی قرار گرفته و در صورت لزوم ترکیبات جبران کننده کم خونی استفاده نمایند .

IUD گاهی به جهت حرکات و انقباضات رحم از جای اصلی خود خارج شده و حتی گاهی اوقات از رحم بیرون رفته و وارد حفره شکم می شود . بنابراین فردی که از IUD  استفاده می کند باید همواره با بررسی نخ IUD  و مشاوره منظم و مترب با کارشناس مامایی از وضعیت IUD خود مطلع شود . در مواردی که IUD جابجا شده و محل دقیق ان مشخص نیست ( IUD گم شده ! ) سونوگرافی اولین قدم در شناسایی محل IUD  به حساب می آید .

۲-۲- سونوگرافی در تعیین سن حاملگی :

سونوگرافی در ماههای مختلف حاملگی قابل انجام است ، اما طبق مطالعات انجام شده بهترین زمان تعیین سن حاملگی و میزان تکامل جنین هفته های ۲۰-۱۸ بارداری است ، اما برای تشخیص برخی از اختلالات مانند عدم شکل گیری مغز جنین ، تشخیص دوقلویی یا چندقلویی ، وجود یا عدم وجود جنین ( کیسه فاقد جنین ) انجام سونوگرافی در زیر ۱۲ هفتگی حاملگی نیز توصیه می شود .

توجه : منظور از زمان فوق ، هفته های ۲۰-۱۸ پس از آخرین قاعدگی فرد است .

بیمار گرامی

به خاطر به حداقل رسیدن خطا سعی کنید همیشه زمان شروع آخرین قاعدگی خود را در تقویم یادداشت نمایید . چون کارشناسان مامایی و متخصصین زنان و همچنین متخصصین رادیولوژی برای تفسیر بسیاری از یافته های بالینی و تنظیم برنامه تشخیصی و درمانی شما به این زمان نیاز دارند . تنظیم بزرگتر و یا کوچکتر از حد انتظار بودن رحم ، تغییر وضعیت جفت و جنین و غیره نیاز به بررسی های بیشتری دارند.

۳-۲- بررسی سقط جنین :

سونوگرافی همچنین در بررسی سقط جنین و تعیین بیمارانی که در خطر سقط قرار دارند و نیز حاملگی های خارج رحم و مرگ جنین در داخل رحم به کار می رود .  خانم های باردار ، خصوصاً خانم هایی که سابقه سقط جنین داشته اند باید در صورت خونریزی از دستگاه تناسلی زنانه در هر زمان از حاملگی ، کاهش حرکات جنین و یا از بین رفتن حرکات  جنین بلافاصله و به صورت اورژانسی به یک مرکز تخصصی زنان و زایمان مراجعه نمایند .

۴-۲- بررسی ناهنجاری های جنین :

بسیاری از ناهنجاریهای که منجر به اختلال شکل بدن جنین می شوند را می توان در جنینی که در رحم به سر می برد از طریق سونوگرافی تشخیص داد . از جمله این نقائص می توان به بزرگی سر جنین ، عدم تشکیل مغز در جنین ، شکافهای ستون فقرات و بیرون زدگی نخاع ، ناهنجاریهای گوارشی و اختلالات کلیوی در جنین اشاره نمود .

* آمادگی های پیش از انجام سونوگرافی رحم و ضمائم آن :

مثانه باید پر از ادرار باشد زیرا مثانه پر همانند یک ذره بین برای بررسی رحم و تخمدان ها در سونوگرافی عمل نموده و موجب شفافیت تصویر میشود . به علاوه مثاثه پر ، گازهای روده را که مزاحم سونوگرافی هستند به بالا رانده و آنها را از صحنه تصویربرداری دور می سازد .

توجه ۱ : نوشیدن آب ، چای ، آب میوه و دیگر مایعات برای پر شدن مثانه کافی است . لذا هیچگاه از داروهای مدر  ادرار آور خصوصاً بدون توصیه پزشک استفاده نکنید .

توجه ۲ : در سونوگرافی از زنان باردار تا هفته ۱۲ حاملگی ، مثاثه باید کاملاً پر باشد ولی برای ماههای بالاتر نیازی به پربودن مثانه نیست .

توجه ۳ : برای انجام سونوگرافی از داخل واژن ، مثانه نیمه پر کافی است . در این حالت مثانه خیلی پر ایجاد مزاحمت می کند . بنابراین اگر در مواردی قرار باشد سونوگرافی از روی شکم انجام گیرد ابتدا با مثانه پر مراجعه نمائید . سپس کمی از ادرار داخل مثانه در صورت لزوم تخلیه شده و سونوگرافی داخل واژن انجام می شود .

  • سونوگرافی باید از روی پوست کاملاً لخت و برهنه و تماس با ژل مناسب و پاکیزه انجام شود .

  • وجود موی اندک در ناحیه سونوگرافی مزاحمتی ایجاد نمی کند ولی در مواردی که موی بیش از حد در محل وجود دارد باید قبل از انجام سونوگرافی نسبت به تراشیدن آن اقدام نمود .

  • زخم های باز با انجام سونوگرافی مغایرت دارند ، زیرا ژل سونوگرافی موجب تحریک زخم یا آلودگی بیشتر آن می شود .

  • همیشه قبل از انجام سونوگرافی ، پزشک خود را از سابقه اعمال جراحی قبلی خود مطلع نمائید .

  • انجام سونوگرافی داخل واژن در ماههای پایین حاملگی اشکالی نداشته و درماههای بالاتر نیازی به انجام این روش نیست .

مصیب کاظم زاده
کاردان پزشکی هسته ای دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه کارشناس رادیولوژی دانشگاه علوم پزشکی شیراز دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال
لینک ها:
قسمت جانبی وب سایت :


لطفا با نظرات سازنده خود ما را در هر چه بهتر کردن وب سایت یاری فرمائید







اللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِدا ‏وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَك َطَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلاً